Netwerken 3
00
Hoofdstuk 10

Bluetooth, IR & RFID

Kortbereik draadloze technieken: PAN met Bluetooth, infrarood (IrDA) en RFID-tags

0%
voltooid

1Bluetooth: wat en hoe

  • PAN (Personal Area Network): netwerk in beperkt gebied voor persoonlijk gebruik (gsm, pc, randapparatuur, headset, TV, auto...).
  • Uitgevonden door Ericsson (1994). Naam en logo: Deense koning Harald Blauwtand (logo = zijn initialen in runen).
  • RF-technologie die ad-hoc PAN's maakt binnen ~10 m.
  • Band: 2,402 - 2,480 GHz (ISM, 2,4 GHz; deelt met WiFi en magnetron).
  • Bluetooth-specificatie definieert het protocol; Bluetooth-profielen definiëren de toepassingen (headset, audio streaming, HID, printen, PAN...).
  • Koppelen: discovery aanzetten + PIN-code zodat niet eender wie kan verbinden.
KlasseBereikVermogen
Class 1tot ~100 m100 mW
Class 2tot ~10 m2,5 mW
Class 3tot ~10 cm1 mW
Effectief bereik hangt af van de omgeving (storing).

Bluetooth Low Energy (BLE, vanaf Bluetooth 4.0): strikt laag verbruik voor sensoren, wearables en beacons. Korte berichtjes, 40 kanalen van 2 MHz, kan maanden/jaren op een knoopcelbatterij draaien. Niet compatibel met klassiek Bluetooth zonder dual-mode chip.

+25 XP

2Frequency hopping (FHSS)

FHSS (Frequency Hopping Spread Spectrum): zender en ontvanger wisselen pseudorandom van frequentie volgens een afgesproken reeks.

  • 1600 hops per seconde over 79 kanalen van 1 MHz (2,402 - 2,480 GHz); elke slot is 625 µs.
  • Master bepaalt de hopreeks (afgeleid van zijn klok en adres); slaves volgen.
  • Minder storing van specifieke frequenties (een gestoord kanaal kost maar 1 slot).
  • Moeilijker af te luisteren: je moet de reeks kennen.
  • Adaptive frequency hopping (AFH) mijdt kanalen die in gebruik zijn door WiFi.
+25 XP

3Piconet en scatternet

  • Bluetooth-netwerk wordt ad-hoc opgebouwd door de Link Manager (discovery van diensten).
  • Piconet = ad-hoc Bluetooth-netwerk met 1 master en max 7 actieve slaves (dus max 8 apparaten actief).
  • De master bepaalt klok en hopreeks; slaves praten enkel met de master (slot-gebaseerd, master zendt in even slots).
  • Tot 255 slaves kunnen geparkeerd (passief) wachten tot de master ze actief maakt.
  • Meer dan 8 apparaten => extra piconet.
  • Scatternet = meerdere piconets die verbonden zijn doordat een toestel in 2 piconets zit (master in de ene en slave in de andere, of slave in beide); toestellen sturen elkaars communicatie door.
Piconet
  • 1 master + max 7 actieve slaves
  • Eén hopreeks (die van de master)
  • Tot 255 geparkeerde slaves
Scatternet
  • Meerdere piconets samen
  • Brug-toestel zit in 2 piconets
  • Elke piconet eigen master en hopreeks
+25 XP

4Bluetooth-protocollen en profielen

ProtocolFunctie
LMP (Link Manager Protocol)Zet verbindingskanalen op, authenticatie, encryptie (na uitwisselen sleutels en onderhandelen baseband-pakketgrootte)
SDP (Service Discovery Protocol)Zoekt welke diensten beschikbaar zijn en hoe je verbindt (bv. gsm met headset); elke service heeft een UUID
OBEX (Object Exchange)Uitwisselen van binaire objecten (foto, contact); ook bij IrDA; ontwerp lijkt op HTTP (client-server)
SCO (synchroon, connection-oriented)Voor voice: gereserveerde time slots, geen hertransmissie
ACL (asynchroon, connectionless)Voor data: wel hertransmissie, verbinding valt weg na stilte
  • Profielen: audio streamen (headset/autoradio), handsfree bellen, foto's doorsturen, printen, muis/keyboard/gamecontroller, PAN, intercom, telefoonboek-toegang (auto gebruikt SIM van gsm).
+25 XP

5Infrarood (IR / IrDA)

  • Reeds in de eerste 802.11-standaard, maar niet populair voor WLAN: zeer beperkte reikwijdte.
  • Gebruikt voor WPAN: korte reikwijdte, lage snelheid (afstandsbediening, vroeger gsm/laptop-uitwisseling, printers, sensoren).
  • Onderdelen: LED of laserdiode (zender, licht codeert data) en ontvanger (decodeert lichtbundel). Netwerk-IR = Near IR (NIR).
  • Moet in line of sight, gericht en in hetzelfde vlak: geen muren/obstakels.
  • IrDA (Infrared Data Association) schrijft de standaarden zodat toestellen van verschillende fabrikanten communiceren.
  • Werkt half-duplex. IrDA zoekt verbinding door sniffing, stuurt data en verbreekt de verbinding.
  • Storing door omgevingslicht (zon, lampen).
  • Foton-productie: in een diode (P-type met holes, N-type met vrije elektronen) komen bij herverbinding fotonen vrij; materiaal bepaalt de golflengte (IR is onzichtbaar).
IrDA-versieSnelheidVermogen
1.0115,2 kbpsStandaard
1.14 MbpsStandaard
1.2115,2 kbpsLaag
1.3115,2 kbps en 4 MbpsLaag/Standaard
BluetoothInfrarood
MediumRadio (2,4 GHz)Licht (near IR)
Line of sight nodigNeeJa
Bereik10 cm - 100 mZeer kort
TopologieAd-hoc piconet / scatternetPunt-tot-punt
StoringAndere 2,4 GHz-toestellenZon en lampen
AfluisterenMoeilijker (hopping)Moeilijk (gericht licht)
+25 XP

6RFID: tag, reader, actief/passief/semi-actief

RFID (Radio Frequency IDentification) = identificatie via radiogolven. Een RFID-tag (chip + antenne, bevat een unieke ID/data) wordt zonder contact en zonder line of sight uitgelezen door een reader (lezer met antenne), die verbonden is met een backend/database.

Hoe werkt een passieve tag?
Stap 1 van 4
Reader zendt

De reader straalt een radiosignaal/veld uit.

TypeVoedingCommunicatieBereikKostVoorbeelden
PassiefGeen batterij, energie van de readerBackscattercm tot enkele mLaag (cent)Studentenkaart/badge (HF/NFC), bibliotheekboek, kledinglabel/winkeldiefstal-tag
ActiefEigen batterij voor chip én zenderZendt zelf (beacon), op eigen initiatief100 m en meerHoogContainertracking, tolbadge (E-ZPass/Telepass), RTLS in ziekenhuis, sleutelhanger auto (keyless)
Semi-actief (battery-assisted passive)Batterij voor de chip/sensor, niet voor zendenBackscatter (net als passief), reader wekt tagGroter dan passief (tot ~30 m)GemiddeldTemperatuurlogger in koudeketen (voedsel/vaccins), sensortag in pakketten, bandenspanningssensor (TPMS)
Frequentiebanden: LF 125 kHz, HF 13,56 MHz (NFC), UHF 860-960 MHz, microgolf 2,45 GHz.
+25 XP
Volgende stap

Nog niet klaar? Je kan altijd terugkomen.

Leer de begrippen